Grzyby funkcjonalne zawierają związki bioaktywne, w tym beta-glukany, triterpenoidy i ergotioneinę, które są badane pod kątem sposobów, w jakie mogą wspierać organizm, choć większość tych badań jest wciąż na wczesnym etapie.
Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, czy w grzybach kryje się coś więcej niż ich ziemisty smak i kulinarna wszechstronność? Oprócz zastosowania jako żywność, grzyby funkcjonalne zawierają szereg związków, które naukowcy badali pod kątem ich potencjału wspierania zdrowia i dobrego samopoczucia. Przyjrzyjmy się niektórym z najlepiej poznanych spośród tych związków oraz temu, co nauka już wie, a czego jeszcze nie.
Atrakcyjność grzybów funkcjonalnych
Grzyby funkcjonalne są wykorzystywane w tradycyjnych praktykach od wieków, szczególnie w kulturach wschodnich. Zawierają różnorodne związki bioaktywne, które wzbudziły zainteresowanie w badaniach nad żywieniem i dobrym samopoczuciem. Od badań nad wsparciem odporności po prace nad funkcjami poznawczymi, związki zawarte w tych grzybach są aktywnym i obiecującym obszarem badań.
Beta-glukany: modulatory odporności
Jednym z najlepiej zbadanych składników występujących w grzybach funkcjonalnych są beta-glukany. Te naturalnie występujące polisacharydy są badane pod kątem ich właściwości modulowania odporności. Badania sugerują, że mogą pomagać wspierać aktywność komórek odpornościowych, takich jak makrofagi i naturalne komórki NK, które są częścią naturalnej obrony organizmu (Bisen i in., 2010). To jeden z powodów, dla których grzyby funkcjonalne, takie jak reishi, shiitake i maitake, budzą zainteresowanie jako wsparcie zdrowia odpornościowego.
Beta-glukany są nadal badane pod kątem innych potencjalnych ról w organizmie i są jednym z głównych powodów, dla których grzyby funkcjonalne tak często pojawiają się w badaniach żywieniowych. Jak w przypadku wielu naturalnych związków, większość tych prac wciąż trwa, dlatego beta-glukany najlepiej traktować jako obiecujący obszar badań, a nie sprawdzony środek.
Triterpenoidy: środki przeciwzapalne
Triterpenoidy to kolejna klasa związków występująca w niektórych grzybach funkcjonalnych, szczególnie w reishi. Te cząsteczki były badane pod kątem właściwości przeciwzapalnych i przeciwutleniających, które mogą pomagać wspierać organizm przeciwko stresowi oksydacyjnemu (Wachtel-Galor i in., 2011). To część powodu, dla którego reishi ma tak długą historię tradycyjnego stosowania.
Większość badań nad triterpenoidami pochodzi z badań laboratoryjnych i pozostają one aktywnym obszarem zainteresowania ze względu na ich aktywność przeciwutleniającą oraz potencjał wspierania zdrowej funkcji komórkowej. Ich efekty u ludzi są wciąż badane.
Ergotioneina: obrońca komórek
Ergotioneina to naturalnie występujący przeciwutleniacz skoncentrowany w grzybach takich jak shiitake i boczniak. Związek ten był badany pod kątem zdolności pomagania w ochronie komórek przed skutkami stresu oksydacyjnego, co jest częścią tego, co czyni go interesującym dla zdrowia komórkowego (Cheah i Halliwell, 2012).
Badacze zbadali również ergotioneinę w kontekście procesu starzenia, na podstawie jej właściwości przeciwutleniających. Jej dokładne role fizjologiczne są wciąż badane, dlatego najlepiej rozumieć ją jako związek będący przedmiotem aktywnego zainteresowania naukowego, a nie taki, który ma potwierdzone korzyści u ludzi.

Adaptogeny: pomocnicy w radzeniu sobie ze stresem
Wiele grzybów funkcjonalnych, takich jak cordyceps i soplówka jeżowata, jest często opisywanych jako adaptogeny. Adaptogeny to naturalne substancje tradycyjnie opisywane jako pomagające organizmowi dostosować się do stresu i utrzymać równowagę (Panossian i Wikman, 2010). Włączenie do rutyny żywności tradycyjnie uznawanej za adaptogenną to popularny element stylu życia skoncentrowanego na radzeniu sobie z codziennym stresem, chociaż badania w tym obszarze wciąż się rozwijają.
Soplówka jeżowata w szczególności była badana w związku z funkcjami poznawczymi, pamięcią i koncentracją, co jest jednym z powodów, dla których stała się popularnym wyborem dla osób zainteresowanych tymi związkami. Podobnie jak w przypadku innych grzybów funkcjonalnych, potrzeba więcej badań, aby potwierdzić, jak te efekty działają u ludzi.
Prebiotyki: wsparcie zdrowia jelit
Grzyby funkcjonalne zawierają także włókna prebiotyczne, które mogą służyć jako pokarm dla korzystnych bakterii jelitowych. Zróżnicowany mikrobiom jelitowy jest częścią zdrowego trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Wspierając wzrost korzystnych bakterii, grzyby takie jak soplówka strzępiasta i chaga mogą pomagać wspierać zrównoważony ekosystem jelitowy jako część diety bogatej w błonnik.
Włókna prebiotyczne biorą także udział w produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych w jelitach, które są aktywnym obszarem badań żywieniowych. Podobnie jak w przypadku innych omówionych tu związków, te prace są wciąż w toku i najlepiej postrzegać je jako obiecujący kierunek, a nie ustalone wnioski.
Wykorzystanie korzyści grzybów funkcjonalnych
Włączenie grzybów funkcjonalnych do codziennej rutyny może być tak proste, jak dodanie ich do posiłków, przyjmowanie ich jako suplementów lub delektowanie się nimi w herbatach i nalewkach. Rosnąca liczba badań nad ich związkami czyni je interesującym dodatkiem do rutyny wellness, a zrozumienie tych związków pomaga podejmować świadome decyzje. Jeśli chcesz wybrać między formami, nasz przewodnik ekstrakty z grzybów kontra proszki będzie pomocną kolejną lekturą.
Odkryj potencjał grzybów funkcjonalnych dzięki premium ekstraktom płynnym Shumi, w tym naszemu Ekstraktowi z Reishi i reszcie naszej oferty, stworzonej z myślą o dostarczaniu czystych ekstraktów wspierających Twój proces wellness.
Bibliografia
- Bisen, P. S., Baghel, R. K., Sanodiya, B. S., Thakur, G. S., & Prasad, G. B. (2010). Lentinus edodes: a macrofungus with pharmacological activities. Current Medicinal Chemistry, 17(22), 2419-30. https://doi.org/10.2174/092986710791698495
- Wachtel-Galor, S., Yuen, J., Buswell, J. A., & Benzie, I. F. F. (2011). Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): A medicinal mushroom. In I. F. F. Benzie & S. Wachtel-Galor (Eds.), Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects (2nd ed.). CRC Press/Taylor & Francis. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92757/
- Cheah, I. K., & Halliwell, B. (2012). Ergothioneine; antioxidant potential, physiological function and role in disease. Biochimica Et Biophysica Acta (BBA) - Molecular Basis of Disease, 1822(5), 784-793. https://doi.org/10.1016/j.bbadis.2011.09.017
- Panossian, A., & Wikman, G. (2010). Effects of Adaptogens on the Central Nervous System and the Molecular Mechanisms Associated with Their Stress-Protective Activity. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland), 3(1), 188-224. https://doi.org/10.3390/ph3010188

